Angkor, Cambodia – kỳ quan thế giới ngay cạnh nhà

Có rất ít cơ hội để đi thăm phần lớn các kỳ quan của thế giới, nhưng có một kỳ quan ở ngay nước láng giềng Cambodia thì mình có thể đi bất cứ lúc nào, chỉ cần có thời gian khoảng một tuần. Từ Sài Gòn mỗi ngày hai chuyến xe chạy 12 giờ, vượt qua chặng đường 460km để đến Siem Riep với giá 500 nghìn VNĐ/ chặng; khách sạn Siem Riep sạch sẽ, có bể bơi chỉ với giá từ 20$/đêm, rất thuận tiện cho những ai yêu thích tìm hiểu quá khứ.
1
Những cánh đồng, làng mạc hai bên đường có cái gì đó vừa quen lại vừa lạ. Quen vì cũng là đồng bằng sông Mê Kong, lạ bởi vì lũ bò trắng gầy dơ xương và những cây thốt nốt…
13
Những ngôi nhà của người Khmer nằm dọc hai bên đường có kiến trúc hơi khác nhà sàn của một số dân tộc ở Việt Nam. Nhà có chân cao hơn, không rộng lắm và hầu như không thấy nhà nào có cửa sổ. Tường nhà được ghép từ những cây gỗ hoặc thân cây Nhum, chịu nước rất tốt và rất bền.
11
Trên đường đi bạn sẽ dừng chân tại một cây cầu cổ Kompong Kdei gần một nghìn năm tuổi, được xây dựng từ năm 1186. Cầu dài khoảng 85 mét, cao 14 mét, mặt cầu rộng chừng 14 mét, gần như vẫn nguyên vẹn. Để bảo vệ cây cầu, chính phủ Cambodia đã làm cây cầu khác để xe tải và xe lớn chạy, không qua cây cầu này. Giờ chỉ có dân địa phương sử dụng thôi.
10
Cầu làm kiểu vòm với rất nhiều trụ bằng đá ong. Kiến trúc cầu tương tự những chiếc cầu vòm bằng đá do người La Mã xây ở Châu Âu. Ở hai đầu cầu có tượng rắn thần Naga 7 đầu linh thiêng được người dân tôn thờ như thần thánh, thân cầu cũng mang dáng dấp thân hình của rắn thần này.
9
Bạn sẽ gặp lại hình ảnh tượng rắn thần Naga 7 đầu hay 9 đầu mỗi khi đi qua cổng đền chùa, hoặc một khu tưởng niệm nào đó.
12
Dừng chân ở một chợ địa phương bạn sẽ ngạc nhiên trước những mâm, chậu chất đầy dế trũi, châu chấu, cà cuống rang ớt…bày bán khắp chợ. Không ít khách du lịch sẵn sàng thử món ăn độc đáo này. Dọc đường bạn sẽ nhìn thấy những mảng vải nhựa trắng được căng trên ruộng, tối sẽ được thắp đèn sáng trưng…đó là những cái bẫy côn trùng (châu chấu, cà cuống…sẽ bay đến) của người dân, để có thể cung cấp đầu vào cho các khu chợ như thế này.
15
Đến Siem Riep nhận phòng xong chỉ đủ thời gian một chút cho mỗi cá nhân, sau đó là bữa ăn tối,mua sắm và ăn vặt ở chợ đêm, message chân hay đi xem chương trình biểu diễn nghệ thuật Khmer…bạn sẽ phải lựa chọn. Như gia đình tôi thì bọn trẻ đi xem biểu diễn, còn bố mẹ đi dạo chợ rồi về đi message body.
16
Vì quần thể Angkor rất rộng lớn, nên bạn có thể mua vé tham quan một ngày (với giá 37$) hoặc ba ngày (với giá 62$) hay bảy ngày (với giá 72$) tùy thuộc vào thời gian bạn có và mức độ say mê của bạn đối với Angkor. Khách du lịch bình thường mua vé tham quan một ngày, buổi sáng bạn đến, vé bạn mua sẽ có ảnh của bạn và buổi trưa bạn có thể về thành phố ăn trưa, nghỉ ngơi và quay lại vào buổi chiều với tấm vé đó.
2
Những di tích quý giá của Angkor phải được những người hướng dẫn hiểu biết và nhiệt tình giới thiệu mới giúp bạn hiểu được giá trị của nó, nhưng tham quan dưới cái nắng và nhiệt độ 35-36 độ trong khu đền bằng sa thạch khổng lồ này thật không dễ dàng.
Angkor là dấu tích vàng son của vương quốc Khmer từ khi độc lập. Sau khi thoát khỏi chế độ chư hầu của Trung Quốc và giành độc lập vua Jayavarman lên ngôi và xây dựng Angkor thành kinh đô của Vương quốc Khmer ở phía nam Biển hồ vào TK IX và Angkor đã phát triển rực rỡ đến TK XV, cho đến khi người Thái chiếm được kinh đô của Khmer, buộc người dân ở đây di cư về phía nam đến khu vực Phnom Penh. Quần thể Angkor hiện còn hai di tích chính là Angkor Thom và Angkor Wat.
8
Angkor Thom đã được nhà vua Jayavarman VII xây dựng làm thủ đô của vương quốc ông trị vì cuối TK XII. Tuy nhiên, Angkor Thom không phải thủ đô đầu tiên của vương quốc Khmer tại địa điểm này. Trước đó 3 thế kỷ, Yashodharapura nằm ở phía tây bắc của Angkor Thom đã là thủ đô và Angkor Thom được xây dựng trùm lên một phần của cố đô cũ đó và đền thờ nổi tiếng nhất của thời kỳ trước đó là Baphuon và Phimeanakas đã được nhập vào cung điện hoàng gia.
7
Angkor Thom là thủ đô cuối cùng và lâu dài nhất của Đế quốc Khmer. Khu vực thành cổ do nhà vua Jayavarman VII xây dựng vào cuối thế kỷ XII có diện tích khoảng 9 km², bao gồm cả những đền thờ từ các thời kỳ trước và trong thời gian trị vì của vua Jayavarman VII cũng như những vị vua sau này xây dựng. Đền Bayon là trung tâm của khu thành cổ.
4
Cổng phía nam của Angkor Thom nằm cách thành phố Siem Reap 7,2 km và cách cổng vào đền Angkor Wat 1,7 km về phía Bắc. Hai bên đường đi vào cổng thành là hai hàng tượng các vị thần trong Ấn Độ giáo, đang cùng nhau nâng con rắn thần Naga trong truyền thuyết Khuấy biển sữa để tìm thuốc trường sinh. Bạn sẽ được nghe thuyết minh viên kể về truyền thuyết này khi còn ở trên xe và chú ý quan sát khi đi thăm. Cổng thành là tòa thấp cao 23 mét, bên trên là những khuôn mặt giống như ở đền Bayon.
3
Thành cổ được xây dựng theo hình vuông, mỗi hướng có một cổng thành như cổng phía nam này. Qua cổng thành bạn sẽ thấy một hệ thống kênh đào và rừng cây, nơi trước đây đã từng có những tòa nhà, rải rác còn lại một vài dấu tích như sân voi và một số ngôi đền đã bị rừng cây và thời gian hủy hoại.
Đền Bayon nằm ở trung tâm thành cổ, gồm có 54 tháp lớn nhỏ, trên mỗi tháp đều có điêu khắc khuôn mặt của thần Lokesvara, tượng trưng cho sự quan sát của thần linh về 4 hướng của vương quốc.
5
Đền Bayon có kiến trúc 3 tầng, nhưng đã bị đổ nát nhiều. Hai tầng dưới bố trí theo hình vuông với những phù điêu trên tường. Tầng ba được sắp xếp theo hình tròn với nhiều tháp mà các mặt đá có hình khuôn mặt. Phải quan sát thật kỹ bạn mới nhìn thấy được những điêu khắc chi tiết trên từng bức tượng hay phù điêu. Trải qua mấy trăm năm mà những nét trạm khắc trên đá vẫn giữ được sự tinh xảo đầy nghệ thuật.
6
Dãy hành lang ở tầng dưới là một kho tàng nghệ thuật với 11 ngàn bức phù điêu chạm khắc trên tường đá chạy dài 1200 mét, mô tả lịch sử và những truyền thuyết, cũng như đời sống văn hóa, xã hội của một nền văn minh đã bị lãng quên từ bao thế kỷ. Thường thì khách du lịch không có nhiều thời gian để ngắm nhìn tường chi tiết và vì diện tích hẹp nên cũng khó có thể nghe được hết những gì người thuyết minh giới thiệu. Muốn tìm hiểu sâu, bạn phải đi nhiều ngày và nên có thuyết minh viên riêng.
17
Hình ảnh nổi bật nhất của Bayon là những ngọn tháp cao bằng đá tảng, chạm khắc thành 4 khuôn mặt nhìn bốn hướng. Tất cả các bức tượng dường như đang mỉm cười. Nhiều học giả cho rằng đây chính là khuôn mặt của nhà vua, nhưng cũng có người lại nói đó là khuôn mặt của Quán Âm Bồ Tát.
29
Đứng bên trong tháp, ngước lên nhìn bạn sẽ thấy những phiến đá dường như chỉ được đặt lên nhau, không có chất kết dính, vậy mà vẫn trường tồn cùng thời gian, thật đáng kinh ngạc.
28
Chỉ có điều hành lanh và bên trong các tháp rất hẹp, không biết khi sử dụng có bất tiện hay không, bởi lúc đó chắc chắn còn có cả tượng và đồ cúng lễ. Tôi vẫn thắc mắc không hiểu sao sa thạch lại có thể tồn tại được lâu dài, bởi vì chỉ cần xoa tay lên đá là cát từ sa thạch đã đầy lòng bàn tay.
24
Có tất cả 37 tháp đền đá, tạc hình nhiều khuôn mặt nhìn xuống và nhìn đi bốn hướng. Các tháp có kích cỡ cao thấp khác nhau, có tháp khá thấp, khiến khuôn mặt như nhìn thắng vào mắt của du khách. Vì diện tích của đền nhỏ, các lối đi hẹp và quanh co, nên nhiều lúc có cảm giác như đi lạc vào một mê cung mà bất cứ lối rẽ nào bạn cũng cảm thấy có đôi mắt đang chăm chú nhìn mình.
25
Khuôn mặt mỉm cười của những bức tượng vẫn còn là bí ẩn, nhưng có lẽ đó cũng là điều may mắn bởi nó không thật sự giống hệt ai đó, nên cả đạo Phật và Ấn Độ giáo đều coi là biểu tượng của tôn giáo mình, do vậy đã không xảy ra việc phá hủy tượng của những vị vua đời sau, có người theo Phật giáo, có người lại theo Ấn Độ giáo.
26
Một trong số ngôi đền nổi tiếng ở Angkor Thom là đền Taphrom vì được quay trong bộ phim Tomb Raider. Đền thờ Taphrom được xây dựng làm một tu viện và trường học Phật giáo Đại thừa vào năm 1186. Ban đầu nhà vua xây dựng đền với mục đích tôn vinh Hoàng tộc. Tuy nhiên, do có sự thay đổi về tôn giáo, vị vua sau đã thay đổi rất nhiều trong ngôi đền để biến thành nơi thờ tự linh vật của đạo Bà La Môn. Những cuộc chiến tranh với Miến Điện và Siêm đã phá hủy gần hết ngôi đền.
21
Những bức tường xung quanh đền thờ và cả một số tháp được xây dựng bằng đá ong đã bị cây rừng bao bọc, đặc biệt cây Tung có bộ rễ khổng lồ đã ôm lấy nhiều khu vực của đền. Nhưng cũng chính bộ rễ này lại thu hút khách du lịch đến thăm và chiêm ngưỡng kỳ thú thiên nhiên này.
23
Cùng trong tình trạng bị cây rừng bao phủ và hủy hoại có đền Preah Khan, cùng thời gian với đền Bayon và Angkor Thom, đều là kiến trúc mang đậm kiến trúc của Phật giáo và được vua Jayavarman VII xây dựng nên.
30
Đây là ngôi đền rất lớn, ban đầu được xây dựng để thờ Phật giáo, sau đó bị cải tạo thành đền thờ Ấn Độ giáo. Đền đã bị phá hủy nhiều, nhưng vẫn cho thấy được sự to lớn và kiến trúc nghệ thuật giá trị. Rất nhiều bức tường vẫn còn giữ được những bức tượng khắc vẫn còn rõ nét. Hình ảnh nữ thần Apsara xuất hiện từ bọt biển khi thần và quỷ cùng quấy biển sữ bằng rắn thần Naga được trạm khắc trang trí mọi nơi trong khu đền với nhiều tư thế và hình thức khác nhau.
19
Đường đi vào đền Preah Khan có hai hàng dài các tượng đèn đá, sau đó qua một cầu giống như ở Angkor Thom, cho thấy Preah Khan trước đây có thể đã là chỗ ở của hoàng gia khi vua Jayavarman VII xây dựng Angkor Thom. Qua cầu đá là đến cửa thành vòng ngoài, cửa thành được bảo vệ bởi các tượng chim thần Garuda to lớn.
22
Trên đường tham quan, thỉnh thoảng bạn sẽ trông thấy một số ngôi đền nằm chơ vơ giữa rừng như thế này. Nhiều ngôi đền hoặc tháp được xây bằng đá ong và trang trí bằng tượng sa thạch như những ngôi đền này, còn lại khá nguyên vẹn. Những phiến đá ong được xếp đặt và chồng lên nhau ở những tòa thấp này dường như cũng không có chất kết dính.
31
Nhiều tòa tháp bị cây Tung bám rễ vào như đang cố moi móc những gì còn lại bên trong tòa tháp. Người hướng dẫn nói rằng sở dĩ cây Tung mọc trên tòa tháp hay tường thành là vì lũ chim ăn quả nhả hạt bừa bãi, cây dễ sống, hễ hạt rơi vào đâu là nảy mầm và bắt rễ vào và cứ thế lớn lên…bất giác tôi thấy cần phải cảnh giác, không chừng bị lũ chim thả xuống một hạt cây, mai mốt lại có chùm dễ khổng lồ bám xung quanh lại trở thành kỳ quan thì chết!
20
Thăm xong Angkor Thom bạn có thể đi bộ hoặc đi xe túc túc đến Angkor Wat. Con đường đi bộ qua rừng cây rất đẹp và mát, cũng là cách để nghỉ ngơi tránh cái nắng nhiệt đới ở đây. Trên đường đi bạn vẫn sẽ bắt gặp những ngôi đền nằm rải rác, ẩn hiện sau những rừng cây một cách bí ẩn.
32
Theo con đường bộ chúng tôi đến Angkor Wat bằng con đường vào phía sau. Màu vàng của những áo cà sa mà những nhà sư đang tham quan khu đền thật nổi bật. Từ phía rừng đi tới không thể chụp được bức ảnh năm ngọn tháp của Angkor, mà chỉ nhìn thấy ba ngọn tháp và hai cái lấp ló đằng sau.
33
Angkor Wat là di tích tôn giáo lớn nhất thế giới, rộng 162.6 hecta, ban đầu được xây dựng làm đền thờ Ấn Độ giáo của Vương quốc Khmer, và dần dần chuyển thành đền thờ Phật giáo vào cuối thế kỷ XII. Vua Khmer Suryavarman II xây dựng Angkor Wat vào đầu thế kỷ XII để làm đền thờ và lăng mộ của ông.
42
Khác với các vị vua tiền nhiệm thờ thần Shiva, Angkor Wat thờ thần Vishnu. Được bảo tồn tốt nhất trong khu vực, Angkor Wat là ngôi đền duy nhất vẫn giữ được vị trí trung tâm tôn giáo. Đường lên tầng trên của đền thờ dốc ngược với những bậc thang rất hẹp và dốc, không phải là dễ dàng đối với những người yếu tim.
43
Ngôi đền là đỉnh cao của phong cách kiến trúc Khmer, kiến trúc đền-núi cùng với những dãy hành lang dài và nhỏ hẹp. Kiến trúc của Angkor Wat tượng trưng cho Núi Meru, quê hương của các vị thần trong truyền thuyết Ấn Độ giáo: nằm giữa một con hào và lớp tường bao dài 3.6 km là khu chính điện ba tầng với kiến trúc hình chữ nhật, kết nối với nhau bởi những dãy hành lang sâu thẳm. Trung tâm của ngôi đền là tổ hợp 5 tháp với một tháp trung tâm và bốn tháp tại bốn góc hình vuông.
47
Ngôi đền được ngưỡng mộ bởi vẻ hùng vĩ và hài hòa của kiến trúc, sự phong phú của nghệ thuật điêu khắc và số lượng lớn các vị thần được trang hoàng trên những bức tường đá. Các khung cửa tầng trên cùng đều được trang trí cầu kỳ, nhìn ra bên ngoài và hướng vào sân hình chữ nhật bên trong.
40
Từ trên tầng cao bạn có thể nhìn thấy bức tường thành bên ngoài và những ngôi đền nhỏ nằm rải rác trong khuôn viên.
38
Những tòa tháp nhìn chung là chật hẹp, tuy được trang trí trạm khắc công phu nhưng rất hẹp bên trong. Năm 1177 tức là 27 năm sau cái chết của Suryavarman II, Angkor Wat đã bị người Chăm Pa tàn phá trong một  cuộc tấn công chớp nhoáng bằng đường thủy. Tất cả những gì quý báu trong đền thờ đều bị mang đi. Sau đó vua Jayavarman VII đã phục hưng đế quốc và thành lập một thủ đô và đền thờ mới là Angkor Thom cách Angkor Wat vài kilo mét về phía bắc. Do vậy Angkor Wat không được đầu tư để phục hồi vị trí thêm nhiều nữa.
39
Những bậc thang vốn có để leo lên tầng trên của ngôi đền đã bị bào mòn và không ai có đủ dũng cảm để leo lên bằng những bậc thang đó. Để hỗ trợ du khách đồng thời cũng bảo tồn những bậc thang chỉ còn vai trò trang trí, người ta đã tạo ra hệ thống cầu thang gỗ hai chiều cho du khách, tuy thuận tiện hơn nhưng cũng làm mất đi phần nào vẻ đẹp và sự huyền bí của tòa tháp.
41
Đây là sân giữa phân cách trug tâm đền Angkor với 5 tòa tháp và dãy nhà xung quanh với bốn tòa tháp ở bốn góc.
34
Bức tượng nữ thần Apsara bằng đá cẩm thạch được nhiều người xoa vào trở nên bóng nhẵn, không giống với những bức phù điêu và tượng khác trong đền.
45
Đến cuối thế kỷ XII, Angkor Wat từ một trung tâm tín ngưỡng Ấn Độ giáo dần chuyển sang Phật giáo và tiếp tục cho đến ngày nay. Không giống nhiều ngôi đền khác trong quần thể Angkor, tuy Angkor Wat một phần bị quên lãng từ sau thế kỷ XVI, nó không bao giờ hoàn toàn bị bỏ hoang, một phần nhờ có hào nước bao bọc xung quanh đã bảo vệ ngôi đền khỏi sự xâm lấn của rừng rậm.
50
Đây là mặt chính của Angkor Wat, bạn sẽ vào đền trên cây cầu bắc qua đầm sen này. Chính đầm sen và những hào nước đã ngăn cách rừng cây, bảo vệ ngôi đền.
Ngắm hoàng hôn trên đền Bakheng là điều không thể bỏ qua khi đến thăm Angkor. Ngôi đền này nằm giữa Angkor Wat và Angkor Thom.
46
Đây là trung tâm của vương quốc Khmer đầu tiên ở Angkor, gọi là Yasodharapura là một ngôi đền Hindu dưới dạng một núi đền với chiều cao 65m. Đền được xây để thờ thần Shiva vào cuối thế kỷ 9, trong thời kỳ trị vì của vua Yasovarman.
48
Xung quanh đền thờ là bức tường bằng đá ong đã bị hư hỏng gần hết. Điện thờ nằm ở khu trung tâm của ngọn đồi và rất biệt lập.
51
Tháp xung quanh có hình vuông còn tháp trung tâm có hình chóp bao bọc xung quanh là những tháp phụ bao bọc vô cùng linh thiêng với bốn ngọn tháp trên tầng cao nhất, năm tầng ở giữa với mỗi tầng 12 tháp được dựng lên bằng gạch nung tượng trưng cho 12 con giáp. Hướng dẫn viên kể rằng, có tổng cộng 108 tháp đền tượng trưng cho bốn chu kỳ mặt trăng tương ứng với 27 ngày cho một chu kỳ trong trời đất. Hoàng hôn chiếu xuống đền thờ khiến cho cả quả núi và ngôi đền trở nên vàng rực.
54

Đền bắt đầu xây dựng vào cuối thế kỷ thứ 9, linga – vật thờ chính của tháp của tháp trung tâm được xây dựng vào năm 907, nhưng các kiến trúc tháp được tiếp tục xây dựng ngay sau đó. Dưới chân ngôi đền thờ tượng thần Linga của nhà vua vẫn còn hình dáng bốn con đường và hào nước sâu bao bọc bốn hướng như một thành trì bảo vệ đền tháp trên đỉnh núi. Cũng còn đó dấu tích của những giếng nước mà sử sách đã ghi nhận về sự tồn tại của hơn 800 giếng nước cung cấp cho cả kinh đô ngày xưa. Bạn có thể nhìn thấy dấu tích còn xót lại bên dưới, xung quanh ngôi đền.
52
Toàn bộ kiến trúc ngôi đền xây dựng trên một ngọn đồi cao. Tính từ chân đền đến đỉnh đền hình vuông 31 m và được kết nối với gần 108 tháp nhỏ. Đường lên đền trắc trở, khó đi và cũng đã bị hư hại rất nhiều. Đường đi dốc đứng khiến cho việc chinh phục ngôi đền này thật không dễ dàng đối với khách du lịch sợ độ cao, kể cả khi bạn leo bằng cầu thang gỗ có thanh sắt vịn.
55
Từ trên tầng cao của đền, bạn có thể nhìn thấy những đỉnh tháp của Angkor Wat từ đằng xa, nằm giữa khu rừng.
53
Trên đường đi về, dọc con dốc thỉnh thoảng bạn có thể dừng chân tại một cái chòi nhỏ để nhìn ngắm ra xa, nơi có những ngôi đền nằm cô độc giữa rừng cây rậm rạp.
59
Và còn rất nhiều những ngôi đền như thế nằm đâu đó trong rừng và bạn có thể đến thăm chúng nếu có nhiều thời gian. Chính vì vậy mà có loại vé tham quan 7 ngày cho những ai thật sự say mê bí ẩn của Angkor.

You Might Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *